Zwangerschapsklachten

Vanaf het moment dat je zwanger bent, gebeurt en verandert er ontzettend veel in je lichaam. Heel veel vrouwen merken daar niets of weinig van. Maar je kunt ook geconfronteerd worden met klachten. Wij helpen je graag je zwangerschap zo comfortabel mogelijk te maken. Daarom vind je hier informatie over veelvoorkomende klachten en ongemakken – en wat je daaraan kunt doen. Dat maakt het misschien ook gemakkelijker klachten te accepteren. Heb je zwangerschapsklachten? Bespreek ze ook tijdens je controles. We geven je graag advies dat bij je past. In sommige gevallen, bijvoorbeeld bij brandend maagzuur en obstipatie, kan een diëtist uitkomst bieden. Diëtiste Esther Grauss houdt elke donderdagmiddag een spreekuur diëtiek in onze praktijk.

Aan veel klachten liggen hormonen ten grondslag. Tijdens je zwangerschap ondergaat je hormonenhuishouding verschillende veranderingen. Het progesterongehalte, bijvoorbeeld, stijgt enorm. En hetzelfde geldt voor het hormoon oestrogeen. In het begin van je zwangerschap kan het hCG-hormoon je parten spelen. Dit is het hormoon dat verantwoordelijk is voor de typische misselijkheid en moeheid. Een voordeel van deze hormoongerelateerde klachten: na je bevalling verdwijnen ze meestal snel.

Aambeien
Bandenpijn
Brandend maagzuur
Emotionele labiliteit
Harde buiken
Hartkloppingen
Misselijkheid en braken
Obstipatie (verstopping)
Opgezette voeten, handen en enkels
Pigmentvlekken
Rug- of bekkenpijn
Spataderen
Vaak plassen
Vaginale afscheiding
Vermoeidheid

Aambeien

Door het hormoon progesteron kan de wand van de aderen rond je anus verslappen. Daarnaast vergroten je groeiende baarmoeder en baby de druk. Door ontlasting kunnen de aderen rond de anus dan (uitwendig én inwendig) gaan uitstulpen: aambeien. Aambeien kunnen jeuken, pijn doen en bloeden. Je kunt dan bloed aantreffen bij je ontlasting. Schrik daar niet van. Belangrijk is dat je zorgt voor een goede, soepele stoelgang en dat je obstipatie (verstopping) voorkomt. Veel water drinken en een vezelrijke voeding leveren daar een belangrijke bijdrage aan. Neem bij heftige klachten contact met ons op. Wij kunnen je helpen met een goede zalf voor tijdens de zwangerschap: Curanal.

Bandenpijn

Bandenpijn is een veel voorkomende klacht: een vervelende, stekende pijn in je onderbuik en soms zelfs in je liezen, die wordt veroorzaakt door het groeien van de baarmoeder. De banden houden de baarmoeder op zijn plaats. Je kunt ze vergelijken met een elastiek dat gedurende de zwangerschap steeds strakker getrokken wordt. Daarom heb je vaak last van bandenpijn tijdens een groeispurt. Bij een onverwachte beweging maakt het elastiek als het ware een knik; dat is de vaak stekende pijn, die vervolgens langzaam wegebt. De pijn kan geen kwaad voor jou en je kindje, maar is wel vervelend.

Tips:

Neem een lekkere warme douche.
Ga rustig liggen met een warme kruik.
Probeer geen onverwachte bewegingen te maken.
Kom altijd rustig overeind.

Brandend maagzuur

Onder invloed van het hormoon progesteron verslapt de sluitspier tussen je maag en je slokdarm. Hierdoor kan het maagzuur gemakkelijker omhoog komen. Daarnaast komt je maag wat in de verdrukking als de baby groter wordt.

Tips:

Eet kleine maaltijden.
Blijf na het eten een halfuurtje rustig zitten.
Zit zoveel mogelijk rechtop om je maag ruimte te geven.
Neem minder of geen koffie, sinaasappelen en koolzuurhoudende frisdranken; deze bevatten stoffen die de maag prikkelen.
Eet niet te vet; vet blijft langer in je maag.
Buk niet te veel voorover; ga liever door je knieën.
Neem zuivelproducten, zoals karnemelk, melk, vla, yoghurt en kwark.
Eet een biscuitje of droge cracker; deze absorbeert het maagzuur.
Eet niet teveel voor het slapen gaan.
Zet het hoofdeinde van je bed iets hoger of leg een kussen onder je matras.

Als deze tips onvoldoende helpen, kun je bij de apotheek terecht voor een maagzuurremmend drankje, zoals Regla pH, Gaviscon of Antagel. Je mag ook een Rennie proberen.

Emotionele labiliteit

Zoals lichamelijk allerlei spieren verslappen, kun je tijdens je zwangerschap ook emotioneel wat minder sterk in je schoenen staan. Dan ben je gevoeliger en heb je sterk wisselende emoties. Vaak komt emotionele labiliteit tijdens de zwangerschap behoorlijk onverwacht. Maar weet dat je niet de enige bent.

Tips:

Zoek steun en praat over je gevoelens.
Zit je voor je gevoel teveel in een dip, vertel ons dat dan.
Informeer ons als je erg slecht slaapt.

Harde buiken

Tijdens de zwangerschap voel je je baarmoeder af en toe samentrekken. Deze samentrekkingen worden ook wel harde buiken genoemd. Een harde buik ontstaat vaak door inspanning en verdwijnt weer als je ontspannen bent. Af en toe een harde buik kan geen kwaad. Maar als je erg vaak een harde buik krijgt, kan dat betekenen dat je het rustiger aan moet doen. Doe dat dan ook; het is een signaal van je lichaam.

Tips:

Neem een warme douche of een warm bad.
Hou een warme kruik tegen je buik.
Creëer meer rust.

Hartkloppingen

Tijdens je zwangerschap moet je lichaam veel meer bloed rondpompen. Daardoor kun je na traplopen of zelfs al bij het opstaan van de bank last hebben van hartkloppingen of een benauwd gevoel. Hartkloppingen tijdens de zwangerschap zijn geen uitzondering. Meld het wel even op het spreekuur.

Misselijkheid en braken

De eerste vier maanden van de zwangerschap maakt je lichaam hCG aan. Dit hormoon kan je behoorlijk misselijk maken, al heeft lang niet iedere zwangere er last van. Soms ben je alleen ’s ochtends misselijk, soms de hele dag door. Na vier maanden verdwijnt het hCG uit je lichaam en neemt de misselijkheid meestal af.

Tips:

Neem vóór het opstaan een beschuitje of cracker en drink een kopje thee. Ontbijt op bed dus! Daarna kun je rustig opstaan, wat de ochtendmisselijkheid wat draaglijker maakt. Tegelijkertijd help je je bloedsuikerspiegel een handje.
Eet kleinere maaltijden, verspreid over de dag.
Drink voldoende, zeker als je veel moet overgeven.
Neem voldoende rust.
Eet eventueel 's middags warm, in plaats van ’s avonds.
Drink geen koolzuurhoudende dranken.
Eet niet te vet of te scherp gekruid.
Kom niet te haastig overeind.

Wanneer je zoveel moet overgeven dat je onvoldoende vocht binnenhoudt, neem je contact met ons op. Je loopt dan namelijk het risico om uit te drogen. Uitdroging kun je herkennen aan kleine hoeveelheden donkere, geconcentreerde urine.

Obstipatie (verstopping)

Obstipatie wordt veroorzaakt door het hormoon progesteron. Dat zorgt voor een slapper darmstelsel dat trager werkt. Daardoor blijft de ontlasting langer in je darmen en wordt er extra vocht aan onttrokken. Obstipatie kan gepaard gaan met aambeien.

Tips:

Drink veel water (1,5 tot 2 liter per dag).
Blijf in beweging; dat stimuleert je darmstelsel.
Eet veel groente, fruit en vezelrijk voedsel (zoals volkorenbrood en peulvruchten); deze voedingsstoffen bevorderen de darmperistaltiek.
Sla het ontbijt niet over en neem daarvóór een glas lauwwarm water.
Soms kan je huisarts Lactulose voorschrijven.

Opgezette voeten, handen en enkels

Tijdens je zwangerschap zijn je bloedvaten wat slapper. Dat maakt het voor je lichaam moeilijker om het bloed terug te pompen van je voeten en handen naar je hart. Tegelijkertijd neemt, doordat je in gewicht toeneemt, de druk op je aderen toe. Daardoor komt er vocht uit de bloedvaten in het omliggende weefsel terecht. Naarmate je zwangerschap vordert, kun je hier (meer) last van krijgen.

Tips:

Masseer je benen.
Blijf in beweging (lopen is al voldoende).
Ga liggen met je benen omhoog.
Neem wisseldouches voor je armen en benen; dit verhoogt de doorbloeding.
Zit of sta niet te lang in dezelfde houding.
Sla je benen zo min mogelijk over elkaar.
Gebruik steunkousen.

Let op: Hou je ineens veel extra vocht vast over je hele lichaam? Bel ons dan voor een extra controle.

Pigmentvlekken

Tijdens je zwangerschap kunnen er door de zon of zonnebank bruine vlekken in je gezicht ontstaan (het ‘zwangerschapsmasker'). Vermijd zoveel mogelijk direct zonlicht en gebruik een zonnebrandcrème met hoge beschermingsfactor. Na de zwangerschap verdwijnen deze vlekken meestal vanzelf weer.

Rug- of bekkenpijn

Tijdens je zwangerschap veranderen je gewicht en houding en worden je bekkengewrichten beweeglijker door een natuurlijk verwekingsproces. Hiermee bereidt je lichaam zich voor op de bevalling. Verweking kan rugklachten of bekkenpijn opleveren. Bepaalde oefeningen kunnen je helpen je rugspieren te versterken.

Tips:

Zwemmen ontlast tijdelijk en is goed voor je rugspieren.
Een goede houding kan de klachten verminderen; buig daarom bij het bukken of tillen goed door je knieën.
Geef als je zit je onderrug voldoende steun.
Draai als je uit bed komt eerst op je zij en druk jezelf daarna zijwaarts omhoog.

Als je elke dag last van hebt van rug- en bekkenpijn of als het je belemmert in je dagelijkse leven, is het verstandig om naar een fysiotherapeut te gaan. Hiervoor heb je geen verwijsbrief nodig.

Spataderen

De wanden van de aderen in je benen verslappen onder invloed van het hormoon progesteron. Bovendien moet het bloed uit je benen teruggepompt worden naar je hart langs je vergrote baarmoeder en dat gaat moeizaam. Hierdoor ontstaat een verhoogde druk en worden de aderen zichtbaar. Soms is de druk zo hoog dat de ader zich verwijd en duidelijk zichtbaar wordt als een blauwe, verdikte en meestal kronkelige ader. De bekendste is die aan de binnenzijde van het been. Behalve op je benen kun je ook spataderen hebben op je schaamlippen.

Tips

Draag geen strakke broeken of panty’s.
Blijf niet te lang in één houding zitten of staan.
Doe je benen zoveel mogelijk omhoog, bijvoorbeeld door het voeteneinde van je bed te verhogen.
Draag geen hoge hakken.
Hou je benen regelmatig onder de koude douche.
Gebruik bij spataderen aan de schaamlippen eventueel een ijskompres voor verlichting.

Bij heftige klachten kunnen we je eventueel doorverwijzen naar een specialist op het gebied van spataderen.

Vaak plassen

Door de groei van je baarmoeder komt er steeds meer druk te staan op je blaas. Daardoor krijg je sneller het gevoel dat je moet plassen. Ga vooral niet minder drinken. Tijdens je zwangerschap moeten je nieren namelijk extra hard werken, en vocht helpt ze de afvalstoffen af te voeren. Voel je echt héél vaak de aandrang om te plassen, dan zou je ook een blaasontsteking kunnen hebben. Vaak (maar niet altijd) heb je dan ook een branderig gevoel of pijn bij het plassen. Neem in dat geval altijd contact op met ons of met je huisarts.

Vaginale afscheiding

Tijdens je zwangerschap produceren de klieren in je vagina meer vocht en slijm dan gewoonlijk. Dat is een extra bescherming tegen schadelijke ziektekiemen. Meer afscheiding is dus normaal en niet te verminderen. Laat het ons weten als de afscheiding een abnormale geur of kleur heeft.

Tips:

Was je vagina alleen met water. Gebruik geen zeep, dus ook geen Lactacyd of andere intiemverzorger; zeep verhoogt de zuurgraad en verlaagt zo de bescherming.
Draag het liefst katoenen ondergoed en verschoon regelmatig.
Gebruik liever geen inlegkruisjes.
Wil je toch inlegkruisjes gebruiken, kies dan een merk zonder plastic onderlaagje.
Heb je jeuk, pijn bij het vrijen, een branderig gevoel of opgezette schaamlippen? Dan kun je het beste even langs de huisarts gaan om te kijken of je geen schimmelinfectie hebt.

Vermoeidheid

Vermoeidheid is een typische zwangerschapskwaal waar de meeste zwangeren last van hebben. Zwanger zijn kost gewoon veel energie: allerlei processen in je lichaam zorgen ervoor dat je zwangerschap zo voorspoedig mogelijk verloopt en je baby goed groeit. Vooral tijdens de eerste drie maanden kun je enorm moe zijn. Meestal krijg je rond de 18 tot 20 weken weer meer energie. Tegen het einde van de zwangerschap kan de vermoeidheid weer terugkeren.

Tips:

Slaap en rust veel, ofwel: luister zoveel mogelijk naar de signalen van je lichaam.
Eet niet te veel zoetigheid.
Bij extreme vermoeidheid kan er sprake zijn van bloedarmoede. Bespreek je vermoeidheid altijd met ons, dan kunnen wij de juist controles uitvoeren en de juiste adviezen geven.